De kans op chronische hoge bloeddruk, het risico op een beroerte of andere chronische ziektes opsporen met één muisklik. Dat is het doel van IFLEXIS. De software van VITO brengt het bloedvatenpatroon van de retina snel én nauwkeurig in kaart zodat afwijkingen vroeger opgemerkt kunnen worden. VITO onderzoekt nu samen met de KU Leuven of IFLEXIS ook ingezet kan worden om Alzheimer vroeger op te sporen.

VITO-onderzoekers hebben een innovatieve software ontwikkeld die chronische ziektes sneller kan detecteren. Patrick De Boever: “Met IFLEXIS kunnen we aan de hand van artificiële intelligentie de veranderingen in het bloedvatpatroon monitoren. Onderzoek toont aan dat vernauwing van retinale bloedvaten een vroege biomerker is van hoge bloeddruk en een indicatie kan zijn voor een verhoogd risico op een beroerte.” Veranderingen in de bloedvatpatronen worden ook waargenomen bij Alzheimer.

Betere detectie van ziekte van Alzheimer

Klinische studies die kandidaat-geneesmiddelen voor Alzheimer evalueren, falen stuk voor stuk omdat ze gebeuren bij patiënten die zich in een vergevorderd stadium bevinden. Patrick De Boever: “Er is nood aan een niet-invasieve en gevoelige test die de ziekte van Alzheimer vroeger kan opsporen. Nu kunnen we de ziekte alleen detecteren via een invasieve en peperdure hersenscan. Zo’n scan gebeurt bovendien enkel als de patiënt al aan geheugenverlies lijdt.” VITO onderzoekt nu samen met de KU Leuven en andere partners of Alzheimer gedetecteerd kan worden met een retinascan. Ingeborg Stalmans van de KU Leuven: “We gaan na of we veranderingen in bloedvaten en neuraal weefsel die kenmerkend zijn voor Alzheimer – zoals de opstapeling van amyloïde plaques – ook kunnen detecteren via het netvlies, aangezien het oog als het ware een uitstulping van de hersenen is.”

Voorspellende modellen

De kracht van het onderzoek ligt in het gebruik van de IFLEXIS-software in combinatie met complementaire beeldvormingstechnieken zoals de hyperspectraalcamera’s van imec. Ingeborg Stalmans: “Daardoor zijn we in staat om vroegtijdig vasculaire en neurologische veranderingen in de retina te detecteren. Onze ambitie is om op basis van die veranderingen voorspellende modellen te ontwikkelen. Die voorspellingen zullen we gebruiken om systematischer te screenen zodat de ziekte sneller gedetecteerd en effectiever behandeld kan worden.” IFLEXIS is sinds 2017 gecommercialiseerd. VITO heeft al aan verschillende internationale onderzoekscentra en kennisinstellingen licenties verleend. Ondertussen ontwikkelt VITO de software verder. In de loop van 2018 zullen nieuwe analysemodellen beschikbaar zijn.