Simon De Paepe

Begin maart vond het startevent plaats van het LEADER project Waterzekere Moerbeke-Polder. In dit grensgebied tussen Vlaanderen en Nederland werken we grensoverstijgend samen met lokale besturen, landbouwers, waterbeheerders en andere stakeholders aan een gedeelde ambitie: een watersysteem dat beter bestand is tegen zowel droogte als wateroverlast.

Fosfaatadsorptiefilters worden ingezet als maatregel om fosfaatconcentraties in oppervlaktewater in Vlaanderen te verminderen, door fosfaten te binden op materialen rijk aan ijzer of aluminium, met als doel de waterkwaliteit te verbeteren en aan de milieunormen te voldoen. Ondanks de inspanningen blijven veel waterlopen echter niet aan de gestelde normen voldoen.

In 2025 identificeerde de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeheer (CIW) de dringende behoefte aan verdere kennis over waterbeheer in transitiezones tussen landbouw en natuur, en roept universiteiten en hogescholen op om masterthesissen en groepswerken te ontwikkelen rond dit thema, omdat deze zones fungeren als laboratoria voor geïntegreerd waterbeheer. De CIW-werkgroep biedt actieve ondersteuning bij het lokaliseren van geschikte cases en het aanpassen van onderzoek aan lokale behoeften, met als doel om wetenschappelijke meerwaarde en maatschappelijke impact te creëren.

Op 2 februari 2026 vond in Brussel de eerste Vlaams-Nederlandse kennisdag plaats over wetlands en draslanden, waar experts uit beide regio's natuurgebaseerde oplossingen voor wateruitdagingen zoals waterveiligheid en waterkwaliteit bespraken. Tijdens het evenement werden inspirerende presentaties gegeven, interactieve sessies gehouden en praktijkervaringen uitgewisseld om de waarde van wetlands voor klimaatbestendige watersystemen te benadrukken.

De Vlaams-Nederlandse kennisdag op 2 februari richt zich op de bijdrage van wetlands aan waterveiligheid, waterbeschikbaarheid en verbetering van de oppervlaktewaterkwaliteit, met laagdrempelige en praktijkgerichte informatie.

Binnen het Interreg Vlaanderen-Nederland project Aquatuur werd een treatment wetland voltooid bij de Ringbeek en Hertsbergebeek in Oostkamp, wat bijdraagt aan verbeterde waterkwaliteit en een robuust ecosysteem, terwijl vistrappen de migratie van vissen ondersteunen en het watersysteem klimaatrobuuster maken.

Iedereen kent ze wel, die zwarte foliebassins in het landschap. Ze zijn waardevol voor tuin- en landbouwers of de (voeding)industrie om neerslagoverschot te bufferen. Maar mooi zijn ze niet, en soms zijn ze een doorn in het oog voor onze landschappelijke horizon. Hoe kunnen we van die foliebassins welgekomen gasten in het landschap maken en hoe kunnen we tegelijk kansen voor biodiversiteit creëren? Wij zochten het uit.

Hoe creëren we synergie tussen landbouw en natuur voor meer waterzekerheid? Welke (water)winsten zijn er te boeken? Hoe kan de natuur-landbouw-tandem een versnelling hoger schakelen?
 

Meer dan 70 waterprofessionals kwamen samen in Mechelen om binnen het Horizon2020 B-WaterSmart project innovatieve oplossingen voor drinkwater en landbouw te verkennen die regio's zoals de Westhoek en Mechelen beter beschermen tegen klimaatschokken. Het project onderzoekt opties zoals Closed Circuit Reverse Osmosis (CCRO) en het opwerken van RWZI-effluent om de drinkwatervoorziening robuuster te maken in reactie op klimaatveranderingen en landgebruik.

De derde Community of Practice binnen het Horizon 2020 project B-WaterSmart richtte zich op innovatieve manieren om operationele kosten van projecten na afloop te financieren en op toekomstige vormen van beheer en samenwerking, met focus op de case Mechelen binnen het Living Lab Vlaanderen. Tijdens het bezoek aan de nieuwe infrastructuur in Hombeek-Mechelen werden oplossingen gepresenteerd, zoals het slim beheren van een bufferbekken dat zowel overstromingen voorkomt als landbouwpercelen van water voorziet.

Brugge werd tijdelijk het epicentrum voor natuurgebaseerde oplossingen tijdens de startconferentie van het Interreg Vlaanderen-Nederland project Aquatuur, waarbij de focus lag op het integreren van wetlands in afvalwaterzuiveringen als een robuuste en energiezuinige strategie met voordelen voor het ecosysteem. Belangrijke lessen die werden gedeeld omvatten het belang van de voorbereidingsfase in projectaanvragen en het navigeren tussen de behoeften van stakeholders en systeembarrières.

Het Aquatuurproject, onderdeel van het Interreg Vlaanderen-Nederland, focust op het demonstreren van natuurgebaseerde groenblauwe oplossingen in de Scheldemondregio om waterkwaliteit en -kwantiteit te verbeteren, met aandacht voor integratie van socio-ecologische en -economische waarden. Partners zoals de provincie Zeeland en Universiteit Gent werken samen om uitdagingen met betrekking tot waterbeheer aan te pakken door ondergrondse en bovengrondse oplossingen zoals kreekruginfiltratie en zoetwaterbekkens.