Transformatief leren over de circulaire economie
Het concept circulaire economie daagt het dominante lineaire systeem van nemen, maken en weggooien direct uit: een systeem dat diep verankerd zit in de consumptiegewoonten, waarden en vanzelfsprekendheden van jongeren. Daarmee is dit onderwerp van nature geschikt voor ‘transformatief leren’. Het biedt de triggers, de spanning en de handelingsruimte die nodig zijn om leerlingen niet alleen te informeren, maar ook te bewegen.
Aan de slag met de Toolbox transformatief leren over circulaire economie
Op deze pagina vind je de ‘Toolbox transformatief leren over circulaire economie’ die werd ontwikkeld door VITO, Schoolmakers en Tweeperenboom voor leerkrachten en leerlingen van het secundair onderwijs.
De toolbox bestaat uit:
Een ontwerpkader voor transformatief leren
Elf ontwerpcriteria geordend in drie lagen (trigger, kwaliteit van de leerervaring, randvoorwaarden) die leerkrachten houvast bieden bij het ontwikkelen van transformatieve leeractiviteiten.
Een leerlijn voor transformatief leren over circulaire economie
Een doorlopende lijn van de eerste tot de derde graad, met zeven Klimax-competenties vertaald naar leerdoelen per graad, werkvormen per fase en een beschrijving van de leerkrachtrol per graad.
Drie volledig uitgewerkte lessenreeksen (voor de eerste, tweede en derde graad)
Een lessenreeks voor de eerste graad ('De verborgen reis van onze kleren'), een voor de tweede graad ('De circulaire ontwerp-challenge') en een voor de derde graad ('Textiel met Toekomst'). Elke reeks bevat een draaiboek met stap-voor-stap leidraad, werkbladen en presentaties.
Lessenreeks eerste graad: De verborgen reis van onze kleren
Deze lessenreeks laat leerlingen kennismaken met de impact van textiel vanuit hun eigen leefwereld. Ze onderzoeken waar hun kleding vandaan komt, hoe ze gebruikt en weggegooid wordt, en welke alternatieven mogelijk zijn binnen een circulaire economie.
Via een opbouw van bewustwording → ervaring → toekomstverkenning ontwikkelen leerlingen inzicht in de textielketen en reflecteren ze op hun eigen gedrag. De reeks combineert onderzoek, creatie en reflectie, en mondt uit in een toekomstgerichte communicatieopdracht.
Lessenreeks tweede graad: De circulaire product challenge
Deze lessenreeks laat leerlingen actief kennismaken met circulaire economie door zelf een product te analyseren en te herontwerpen.
Vanuit inzicht in de tekortkomingen van de lineaire economie onderzoeken leerlingen bestaande producten en ontwikkelen ze een circulair alternatief.
Via een opbouw van probleemanalyse → ontwerp → communicatie leren leerlingen circulaire strategieën doelgericht toepassen. Ze onderbouwen hun ontwerpkeuzes en vertalen hun idee naar een concreet productconcept en een overtuigende pitch.
De reeks combineert analytisch denken, creativiteit en ondernemerschap, en stimuleert leerlingen om na te denken over duurzamer omgaan met materialen, producten en gebruikssystemen.
Lessenreeks derde graad: Textiel met toekomst
Deze lessenreeks laat leerlingen inzicht ontwikkelen in de complexe realiteit van de kledingindustrie en de impact van fast fashion op mens en milieu. Via een wereldcafé verkennen leerlingen verschillende aspecten van de textielketen, zoals herkomst, productie, arbeidsomstandigheden en consumptiegedrag.
In een tweede fase confronteren leerlingen deze inzichten met hun eigen gedrag en denken ze na over alternatieven binnen een meer duurzame en circulaire benadering van mode.
Via een opbouw van systeeminzicht → persoonlijke reflectie → handelingsperspectief ontwikkelen leerlingen een kritische houding ten aanzien van hun eigen consumptie en formuleren ze mogelijke veranderingen in hun gedrag.
Meer leren over de circulaire economie
Naast de Toolbox Transformatief Leren over Circulaire Economie biedt VITO nog heel wat mogelijkheden om verder aan de slag te gaan met circulaire economie. Leer er alles over via interactieve spelletjes, voor alle leeftijden en doelgroepen. Van het lager onderwijs tot in bedrijven. Gebruik deze interactieve leervormen overal!
ResourCity
Onze augmented reality game app waarmee je al wandelend bijleert over chemie en technologie. Ontdek op een originele manier welke materialen er in je stad of gemeente verstopt zijn.
EcoCEO
EcoCEO brengt concepten en strategieën voor circulaire economie naar jouw klas en maakt je leerlingen vertrouwd met duurzaam ondernemerschap en ontwikkelingen in de grondstoffensector. Speel, leer en heb plezier!
Risk&Race
Risk&Race geeft je spelenderwijs zicht op de kansen en uitdagingen van de circulaire economie. Een bordspel ontworpen om een ondernemersgeest op te wekken en spelers kennis te laten maken met besluitvorming en bedrijfsmodellen in de circulaire economie.
MOOC – Circulaire economie voor iedereen
Deze opleiding richt zich op iedereen die wil bijleren over wat circulaire economie is én waarom het belangrijk is. De opleiding is geschikt voor beleidsmakers, medewerkers van overheden, bedrijven en non-profitorganisaties, studenten en docenten die concreet met circulaire strategieën aan de slag willen.
