Heat Pump Accelerator Platform

Projectoverzicht

Warmtepompen worden steeds meer erkend als duurzame oplossingen voor verwarmings- en koelingssystemen, met aanzienlijke verlagingen van CO₂-uitstoot vergeleken met traditionele fossiele brandstoffen. In reactie op de klimaatverandering heeft de Europese Unie in 2021 een nieuwe klimaatdoelstelling vastgesteld als onderdeel van de Europese Green Deal: de netto-uitstoot tegen 2030 met minstens 55% verminderen. Het REPowerEU-plan, ontwikkeld in het kader van de Russische oorlog in Oekraïne, bevat een belangrijke doelstelling: het gebruik van warmtepompen in de komende vijf jaar verdubbelen om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verlagen.

Het Warmtepomp Actieplan van de Europese Commissie richt zich op de noodzaak aan gecoördineerde inspanningen in de EU om de uitdagingen van de decarbonisatie van energiesystemen aan te pakken. Nationale maatregelen alleen zijn niet voldoende om deze doelen te bereiken, wat het belang van een uniforme EU-strategie benadrukt.

Van september 2024 tot augustus 2027 werkt VITO/EnergyVille samen met de European Heat Pump Association (EHPA) en Fraunhofer ISE aan de uitbouw van een zelfvoorzienend Heat Pump Accelerator Platform. Het platform telt inmiddels meer dan 90 leden, waaronder nationale en regionale overheden, energieagentschappen, onderzoeksinstellingen, middenveldorganisaties, installateurs en aannemers, financiële instellingen, onderwijs- en opleidingsorganisaties, nutsbedrijven, regulatoren en netbeheerders.

De belangrijkste doelstellingen van het Platform zijn:

1. De uitrol van warmtepompen coördineren in lijn met ambitieuzere EU-beleidsmaatregelen.
2. De voortgang van de sector continu monitoren en evalueren.
3. O&I&D-prioriteiten bepalen voor de 27 EU-lidstaten.

Belangrijkste outputs

De eerste position paper van het platform, “Cost reduction opportunities for heat pumps”, vertaalt kostendrempels naar concrete hefbomen om warmtepompen betaalbaarder te maken en de uitrol in Europa te versnellen.

De paper stelt onder meer deze opties voor:

• Verschuif belastingen weg van elektriciteit en voer een koolstofprijs in voor verwarmingsbrandstoffen onder ETS2.
• Zet btw gericht in om koolstofarme warmte te stimuleren. Differentieer btw op elektriciteit versus gas of stookolie. Verlaag btw op de levering en installatie van warmtepompen.
• Schaal plug-and-play en modulaire oplossingen op. Standaardiseer installatielay-outs om het werk op de werf te verminderen.
• Versterk kostentransparantie via prijslijsten, benchmarkingtools en offertes die gelinkt zijn aan publieke steunregelingen.
• Verminder regelgevende en administratieve complexiteit. Versnel hoogwaardige opleiding en omscholing van installateurs.

Download position paper (alleen Engels)
 

Europese Commissie erkent Heat Pump Accelerator Platform in actieplan voor elektrificatie

Op 17 juli 2026 publiceerde de Europese Commissie haar actieplan voor elektrificatie, waarin het Heat Pump Accelerator Platform expliciet wordt erkend als een van de instrumenten om investeringen in koolstofarme verwarming te versnellen. Het plan vraagt het Platform om bij te dragen aan het verlagen van investeringsrisico’s en de financiering van investeringen in warmtepompen en aansluitingen op stadsverwarmings- en koelingsnetten.

Het plan heeft als doel om tegen 2030 het aantal geïnstalleerde warmtepompen op te trekken tot ongeveer vier miljoen per jaar, tegenover 2,4 miljoen in 2025. Om dat doel te bereiken, schuift het plan verschillende ondersteunende maatregelen naar voren, waaronder het verbeteren van de verhouding tussen elektriciteits- en gasprijzen, het erkennen van de rol van warmtepompen voor zowel efficiënte verwarming als koeling, het inzetten van btw om elektrificatie te ondersteunen, het vergroten van de kostentransparantie via nationale vergelijkingstools en vergelijkbare offertes voor warmtepompen, en het stimuleren van innovatieve financierings- en bedrijfsmodellen. 

Verschillende van deze maatregelen sluiten nauw aan bij aanbevelingen die binnen het Heat Pump Accelerator Platform zijn ontwikkeld op basis van de nauwe uitwisseling met de leden.

De erkenning onderstreept het belang van de koppeling tussen onderzoek, samenwerking met stakeholders en beleidsondersteuning om tot concrete Europese actie te komen, en benadrukt de bijdrage van VITO/EnergyVille aan de uitvoering van de energietransitie.

Lees het EU-actieplan voor elektrificatie

De bredere ondersteuningsactie voor warmtepompen

Het Heat Pump Accelerator Platform maakt deel uit van een bredere ondersteuningsactie voor warmtepompen, die de nodige gegevens en analyses aanlevert om de uitrol van warmtepompen in de EU te versnellen. De ondersteuningsactie richt zich op het stroomlijnen van de uitrol via:

• Regelgevende ondersteuning: Zorgen voor efficiënte verwarmingsoplossingen die de invoering vergemakkelijken.
• Financiering en vaardigheden: Aandacht voor financieringsbehoeften en de ontwikkeling van de benodigde expertise.
• Coördinatie op meerdere niveaus: Samenwerken op EU-, nationaal, regionaal en lokaal niveau om een snellere uitrol te bevorderen.

Dit zal de invoering van duurzame verwarmingsoplossingen versnellen, inclusief individuele warmtepompen en stadsverwarmingsnetwerken met grote warmtepompen. Bijzondere aandacht gaat uit naar de toegankelijkheid van deze technologieën voor alle huishoudens, met name voor degenen die het risico lopen op energiearmoede. Dit initiatief zal niet alleen de warmtepompmarkt in de EU stimuleren, maar ook hoogwaardige banen creëren in de productie- en installatie-sector, en bijdragen aan economische groei.

De bijdrage van VITO/EnergyVille

We coördineren de ondersteuningsactie voor warmtepompen om de hoogste kwaliteitsnormen voor alle projectresultaten te waarborgen. Met ruime ervaring in het ondersteunen van initiatieven van de Europese Commissie, spelen we een sleutelrol bij de organisatie van het Heat Pump Accelerator Platform, inclusief secretariële ondersteuning en begeleiding van het initiatief.

Onze specifieke bijdragen zijn onder andere:

• Taak 1: Ondersteunen bij het opstellen van de voorwaarden en de evaluatie van de definitieve deelnemerslijst voor het Heat Pump Accelerator Platform. Wehelpen ook bij het opstellen van position papers zoals “Cost reduction opportunities for heat pumps” (enkel Engels) en het organiseren van platformvergaderingen, met de focus op het gebruik van warmtepompen in commerciële gebouwen en stadsverwarming/-koeling.
• Taak 2: Beheren en structureren van beleid en maatregelen met betrekking tot de uitrol van warmtepompen in de EU, en deze informatie presenteren in een gebruiksvriendelijk formaat.
• Taak 3: Leiden van het in kaart brengen van O&I&D-projecten in vijf belangrijke warmtepompgebieden. We richten ons op commerciële gebouwen en stadsverwarmings-/koelingsnetwerken, terwijl we Fraunhofer ondersteunen bij de beoordeling van individuele en meergezinswoningen, evenals industriële warmtepompen.
• Taak 4: Beoordelen van technologische hiaten en regelgevende trends in O&I&D-projecten om de behoeften in de vijf warmtepompgebieden te definiëren. We dragen bij aan de ontwikkeling van een O&I&D-roadmap ter ondersteuning van EU-initiatieven zoals de werkgroepen voor de uitvoering van het strategisch energieplan voor “Energie-efficiëntie in Gebouwen” en “Duurzaam en Efficiënt energiegebruik in de industrie”.
• Taak 5: Ontwikkelen van een financierings- en zelfvoorzieningsplan om de lange termijnimpact van het platform te waarborgen, ook na afloop van het project.

Partners

Dit project wordt uitgevoerd in samenwerking met de volgende hoofdpartners: