VITO ondersteunt gecoördineerd beleid voor klimaatadaptatie in België
Overal ter wereld krijgen we door de opwarming van de aarde te maken met meer hittegolven, overstromingen en bosbranden dan 100 jaar geleden. Daarom wil de Europese Unie tegen 2030 een klimaatbestendig Europa tot stand brengen. Om ervoor te zorgen dat de EU-landen voorbereid zijn op deze onvermijdelijke klimaateffecten, richten ze allemaal nationale adaptatiehubs op. In België vormt VITO een werkgroep met nationale, regionale en lokale overheden om het beleid rond klimaatbestendigheid en -adaptatie te optimaliseren, zodat we de leefomstandigheden van de burgers en de ecosystemen van ons land kunnen beschermen.
Europese missie rond klimaatadaptatie
Zijn de EU-landen voorbereid op de klimaatverandering? Dat onderzoeken de Europese Unie en VITO. Ons klimaat wordt warmer, wat leidt tot gevaarlijke klimaatveranderingen die verschillende regio’s, economische sectoren en maatschappelijke groepen op uiteenlopende wijze treffen. Ondanks inspanningen om de uitstoot te verminderen en koolstofneutraliteit te bereiken, is een warmer klimaat onvermijdelijk. We moeten ons dus beter voorbereiden op de gevolgen daarvan en onze manier van leven aanpassen.
Daarom heeft de EU de missie voor adaptatie aan klimaatverandering in het leven geroepen. Het doel van deze missie? Tegen 2030 ten minste 150 Europese regio’s en gemeenschappen ondersteunen bij het vergroten van hun klimaatbestendigheid. De adaptatiemissie richt zich op het helpen van deze regio's en lokale overheden bij het:
- Begrijpen van klimaatrisico's: het identificeren van huidige en toekomstige klimaatgerelateerde uitdagingen die specifiek zijn voor hun gebieden
- Ontwikkelen van adaptatietrajecten: het opstellen van strategische plannen om zich voor te bereiden op en om te gaan met de gevolgen van een veranderend klimaat
- Implementeren van innovatieve oplossingen: het inzetten van praktische maatregelen en technologieën om de veerkracht in de praktijk te vergroten
Kaart van de adaptatiehubs in de 27 lidstaten
27 nationale werkgroepen rond klimaatbestendigheid
Om de doelstellingen van deze missie te helpen verwezenlijken, richt elke EU-lidstaat een zogenaamde “nationale adaptatiehub” op. Als de vertrouwde wetenschappelijke en technologische partner van België in de transitie naar een duurzamere wereld is VITO verantwoordelijk voor de oprichting van de Belgische werkgroep. Dit netwerk van 27 nationale adaptatiehubs zal de komende twee jaar het nationale, regionale en lokale beleid rond klimaatadaptatie versterken. Hoe? Door samenwerking te bevorderen tussen overheden, regio's, steden, experts en gemeenschappen om klimaatstrategieën om te zetten in concrete actie. Hun strategieën omvatten peer-learning, gedeelde middelen, uitwisselingsprogramma's en partnerschappen met andere werkgroepen en soortgelijke projecten.
De projectpijlers van AdaptationHubs
"België kent al tal van initiatieven op het gebied van klimaatadaptatie, maar die zijn vaak verspreid over verschillende bestuursniveaus en sectoren. Het doel van de nationale adaptatiehub is die verschillende onderdelen samenbrengen om de adaptatie samenhangender, zichtbaarder en effectiever te maken.”
— Filip Lefebre, Business Development Climate Services, VITO
Lancering Belgische adaptatiehub
Op 21 april 2026 heeft VITO de Belgische adaptatiehub gelanceerd. Tijdens een eerste workshop werkten we samen met de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, het Vlaams Departement Omgeving, het Belgisch Centrum voor Risicoanalyse van Klimaatverandering (Cerac) en het Waals Agentschap voor Lucht en Klimaat (AWAC). We hebben het huidige bestuur op meerdere lagen in België in kaart gebracht om mogelijke hiaten te identificeren, we hebben ons toekomstige kader voor de nationale adaptatiehub opgesteld om onze rol te definiëren, en we hebben gewerkt aan de communicatiestrategie van onze hub voor de toekomst.
De eerste workshop van de Belgische adaptatiehub op 21 april 2026
VITO als spil van milieu-informatie
Met onze jarenlange expertise op het gebied van duurzaamheidsonderzoek is VITO de ideale partner voor samenwerking bij vraagstukken die milieukennis vereisen. Onze klimaatspecialisten hebben krachtige datasets ontwikkeld over stedelijke hitte en andere gevolgen van klimaatverandering. VITO is ook betrokken bij andere Europese projecten rond klimaatbestendigheid, zoals SMARTER en NBRACER. Op Belgisch niveau werken we samen met de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), het Belgisch Centrum voor Risicoanalyse van Klimaatverandering (Cerac), de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, enzovoort aan dringende klimaat- en milieu-initiatieven.
Blijf op de hoogte
Als wetenschappers, beleidsmakers, overheden, het bedrijfsleven en burgers blijven samenwerken aan maatregelen voor klimaatadaptatie, kunnen we uitkijken naar een duurzame toekomst in België, Europa en de rest van de wereld. Houd de website van AdaptationHubs in de gaten voor meer informatie over de projectresultaten in de komende twee jaar. Heeft uw organisatie ook behoefte aan wetenschappelijk onderbouwde gegevens of advies over klimaatadaptatie? Neem dan contact op met VITO’s experts op het gebied van milieu-informatie.
Gefinancierd door de Europese Unie. De hierin geuite standpunten en meningen zijn echter uitsluitend die van de auteur(s) en geven niet noodzakelijkerwijs de standpunten van de Europese Unie of het Europees Uitvoerend Agentschap voor Klimaat, Infrastructuur en Milieu (CINEA) weer. Noch de Europese Unie, noch de subsidieverstrekker kan hiervoor aansprakelijk worden gesteld.
