Veiligheid en duurzaamheid integreren in het ontwikkelings- en ontwerpproces
Nieuwe chemicaliën en materialen moeten niet alleen goed presteren. Ze moeten ook veilig en duurzaam zijn, voldoen aan veranderende regelgeving en economisch haalbaar blijven. In een vroege ontwikkelingsfase is het echter vaak nog niet duidelijk hoe een materiaal op al deze criteria scoort, terwijl net dan belangrijke ontwerpkeuzes worden gemaakt.
Met Safe and Sustainable by Design (SSbD) helpt VITO bedrijven en onderzoekspartners om die aspecten vroeg in het ontwerp- en ontwikkelingsproces mee te nemen. Zo komen mogelijke knelpunten en risico’s sneller aan het licht en kunnen beslissingen over de verdere ontwikkeling beter worden onderbouwd.
Wat is Safe and Sustainable by Design?
Safe and Sustainable by Design (SSbD) is een Europees kader om veiligheid en duurzaamheid van bij de start te integreren bij de ontwikkeling van chemicaliën en materialen, het herontwerpen of verbeteren van bestaande stoffen, het vergelijken van alternatieven of het ondersteunen van keuzes rond vervanging.
Een SSbD assessment vraagt een multidisciplinaire aanpak, waarbij expertise wordt samengebracht op het vlak van onder meer volksgezondheid en milieuveiligheid, levenscyclusanalyse, economie, circulariteit en technische prestaties.
Het assessment evolueert mee met de ontwikkeling. Een eerste screening kan snel mogelijke risico's en aandachtspunten blootleggen, gevolgd door meer gedetailleerde tests en analyses in een later stadium. Zo beschik je op het juiste moment over de informatie die nodig is om de ontwikkeling voort te zetten, het ontwerp bij te sturen of een andere richting in te slaan.
Hoe kan VITO helpen?
VITO vertaalt het Europese SSbD-kader naar concrete ondersteuning voor R&D en industriële innovatie.
Voor bedrijven
-
Vergelijk alternatieven voor stoffen die vandaag gebruikt worden, zoals fossielgebaseerde of gevaarlijke stoffen, zonder de vereiste prestaties voor de beoogde toepassing uit het oog te verliezen
-
Screen veelbelovende kandidaten in een vroege fase van de productontwikkeling op veiligheid, duurzaamheid en haalbaarheid
-
Onderbouw keuzes over verdere ontwikkeling, opschaling of marktintroductie
Voor onderzoekspartners
-
Integreer SSbD in een onderzoeksvoorstel of -project
-
Voeg expertise toe op het vlak van veiligheid en duurzaamheid of technische prestaties
-
Valideer laboratoriumconcepten onder industrieel relevante omstandigheden
Maak weloverwogen keuzes met de juiste expertise
VITO combineert expertise in veiligheid, milieu-impact, technische prestaties en socio-economische haalbaarheid. Zo beschik je tijdens het ontwikkelingsproces over de informatie die nodig is om alternatieven te vergelijken, je aanpak bij te sturen en weloverwogen keuzes te maken over de verdere ontwikkeling.
Veiligheid en naleving van regelgeving
VITO brengt potentiële gevaren en risico’s al in een vroeg stadium van het ontwikkelingsproces in kaart. Afhankelijk van het project combineert VITO bestaande gegevens, rekenmodellen en gerichte tests en analyses, waaronder:
-
In-vitro(ecotoxiciteits)tests en andere New Approach Methodologies (NAMs)
-
QSAR-modellen en structurele waarschuwingen
-
Read-across
-
Modellering van blootstelling van mens en milieu
-
Weight-of-evidence assessment
Milieu-impact over de volledige levenscyclus
Met een levenscyclusanalyse (LCA) beoordeelt VITO de milieu-impact van chemicaliën, materialen, producten of processen over hun volledige levenscyclus. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de bijdrage aan klimaatverandering, het gebruik van grondstoffen en water en toxiciteitsgerelateerde effecten. De LCA helpt om belangrijke bronnen van milieu-impact te identificeren, alternatieven te vergelijken en mogelijke afwegingen tussen impactcategorieën of levenscyclusfasen zichtbaar te maken.
Afhankelijk van de scope van het assessment kan de LCA bestaan uit:
-
Een eerste screening
-
Een gedetailleerde levenscyclusanalyse, inclusief prospectieve LCA
-
Een scenarioanalyse, inclusief circulaire oplossingen en einde levenscyclus scenario’s.
Socio-economische haalbaarheid en risico's in de waardeketen
VITO combineert verschillende analyses om de sociaal-economische haalbaarheid en mogelijke risico's in de waardeketen te beoordelen:
-
Techno-economische analyse (TEA) of maatschappelijke levenscycluskostenberekening: kostenfactoren, procesaannames en opschalingspotentieel, gevoeligheid voor technische en economische parameters zoals grondstof- en energiegebruik en -prijzen, en vergelijking met bestaande alternatieven
-
Sociale levenscyclusanalyse (S-LCA): sociale risico's en voordelen in de waardeketen, inclusief het in kaart brengen van de toeleveringsketen
-
Kriticiteit en leveringsrisico's: risico's rond de beschikbaarheid en levering van grondstoffen in de waardeketen
Technische prestaties
VITO test materialen, coatings, composieten, additieven en formuleringen op eigenschappen die relevant zijn voor de beoogde toepassing, waaronder:
-
Mechanische, thermische en chemische eigenschappen
-
Duurzaamheid en weerstand
-
Verwerkbaarheid
Van assessment naar ontwikkeling en opschaling
VITO beoordeelt niet alleen chemicaliën en materialen, maar kan ook nieuwe alternatieven ontwikkelen, testen en opschalen. De expertise omvat biogebaseerde chemicaliën en materialen, kunststofrecyclage en circulair polymeerontwerp.
Biogebaseerde chemicaliën en materialen
VITO zet hernieuwbare grondstoffen en industriële biogebaseerde nevenstromen om in functionele chemicaliën en materialen. De expertise omvat:
-
Karakterisering van grondstoffen
-
Oplossing, depolymerisatie, fractionering en chemische modificatie
-
Ontwikkeling van polymeren, harsen en additieven.
Dankzij infrastructuur zoals PILLAR II, LignoValue, de bioraffinaderij-toolbox, bioreactoren en fermentoren kunnen processen worden opgeschaald van laboratorium- naar representatieve pilootschaal.
Kunststofrecyclage en circulair polymeerontwerp
Voor complex kunststofafval ontwikkelt en beoordeelt VITO fysische en chemische recyclagetechnologieën, waaronder:
-
Oplossing van kunststoffen met behulp van oplosmiddelen
-
Selectieve scheiding van materiaalstromen
-
Katalytische depolymerisatie
Daarnaast ontwikkelt VITO polymeren, additieven en thermoharders waarbij al in de ontwerpfase rekening wordt gehouden met recycleerbaarheid. Zo kunnen hoogwaardige materialen worden teruggewonnen en vermindert de behoefte aan nieuwe fossielgebaseerde grondstoffen.
Contacteer ons
Werk je aan nieuwe chemicaliën of materialen, herontwerp of vervanging en wil je veiligheid en duurzaamheid vanaf het begin integreren? Bespreek je project met onze experten.
